In het blauwe uur ruimte geven aan wat geen afscheid had

„Alleen in het korte moment tussen duisternis en licht, alleen tijdens het blauwe uur, slagen we erin elkaar te herkennen.”

Met deze zin eindigt een tekstpassage in Weiß van Han Kang
Een zin als een ademhaling. Vluchtig. Waar.
En misschien beschrijft hij geen moment beter dan dat moment waarop verdriet eindelijk wordt gezien.

De stille rouw om de vroege verliezen

Veel vrouwen krijgen in de eerste drie maanden te maken met een vroeggeboorte.
En veel van hen rouwen – zonder het te weten, zonder het te mogen, zonder ruimte daarvoor te hebben.

"Dat kan gebeuren, vooral bij de eerste zwangerschap."
Dat zeggen artsen. Vrienden. Familie.
Goed bedoeld. Troostend bedoeld.
En toch vaak als een zachte wegveeg van wat er was.

Want er was iets.
Een leven – misschien kort, maar echt.
Een innerlijk weten. Een veranderde blik.
Dromen, beelden, eerste plannen.
Een zacht 'jij'.

Wat ontbreekt, is niet alleen het kind.
Wat ontbreekt, is het afscheid.

Als verdriet geen naam krijgt

Dit soort verlies wordt vaak doorgegeven – stil, diep, onopgemerkt.
Soms komt het pas veel later naar boven:

• in mentale moeilijke periodes

• in overgangsperiodes zoals de menopauze

• in momenten van leegte

• of wanneer kinderen vragen:
  "Waarom heb ik eigenlijk geen (of geen) broers en zussen meer?"

Dan duikt er iets op dat lange tijd geen plaats had.
Een verdriet dat nooit verwerkt is –
niet omdat het te groot was, maar omdat het te klein leek om gezien te worden.

Afscheid van een leven dat er was

Een ritueel, een ceremonie, een bewust afscheid kan hier iets beslissends veranderen.
Niet luidruchtig. Niet dramatisch.
Maar duidelijk. Waardig. Zacht.

Een afscheid van een leven dat misschien maar kort in je was –
–
en toch heel aanwezig.

Een moment om te erkennen:

• Ik heb leven ontvangen.

• Misschien één keer. Misschien twee keer. Misschien vaker.

• En ook al was het maar kort, het was een deel van mij.

Dankbaarheid en loslaten sluiten elkaar niet uit

Een ceremonie betekent niet dat het verdriet groter wordt.
Vaak gebeurt juist het tegenovergestelde.

Als iets eindelijk een naam krijgt,
mag het veranderen.

Dankbaarheid mag naast pijn bestaan.
Loslaten naast herinneren.
Rust naast beweging.

Deze 'miskramen' – een hard woord –
kunnen worden gezien als wat ze ook waren:
een prachtig onderdeel van je geschiedenis.

Misschien is dit het moment

Misschien lees je dit
en voel je een zacht knikje in jezelf.

Misschien is dit nu het blauwe uur.
Dat korte moment tussen duisternis en licht.
Tussen toen en nu.

Een moment waarop je jezelf herkent.
En wat was.

Een afscheid – heel discreet.
En toch bewust.
Zodat er vrede kan ontstaan.